INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Mateusz Władysław Dubiecki h. Ogończyk  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dubiecki Mateusz Władysław, h. Ogończyk (1760–1845), prałat i oficjał gen. krakowski, wierszopis łaciński i kaznodzieja, ur. 3 IX w Torczynie na Wołyniu jako syn Jerzego Wincentego, chorążego wojsk kor., i Zofii z Ostrowskich h. Nałęcz. Straciwszy ojca w r. 1767, gdy matka wyszła powtórnie za mąż, wychowywał się w Łucku, a następnie w Akademii w Zamościu. Mimo to zachował dla matki tkliwą miłość. W Zamościu uzyskał w r. 1778 bakalaureat, tam studiował filozofię i prawo, stopień zaś doktora obu tych wydziałów przyznał mu uniwersytet w Wilnie. Literacko debiutował broszurką napisaną z okazji imienin Stanisława i Antoniego Borowskich. Po ukończeniu nauk w Wilnie próbował D. życia na dworze królewskim, po czym wyjechał do Rzymu. W r. 1789 otrzymał godność kanonika łuckiego. W r. 1795 był proboszczem w Koziegłowach, a tegoż roku został mianowany kanonikiem katedr. krakowskim, po czym obrano go na r. 1796 prokuratorem gener. kapituły i kierownikiem budowy katedry. Prokuratorem był do r. 1799 i następnie znowu od r. 1807–14. Nadto występuje w l. 1804–10 jako kaznodzieja katedr. krakowski, a w r. 1812 wszedł w poczet prałatów jako kanclerz kapituły. W r. 1816 został członkiem czynnym Tow. Naukowego Krakowskiego. W pierwszych latach W. M. Krakowa odgrywał pewną rolę polityczną, należąc w l. 1817–22 do Zgromadzenia Reprezentantów, a w r. 1820 jako senator; rozgłos miała zwłaszcza mowa przeciw legalności sesji sejmowej 20 X 1817; wybrano go w r. 1818 rzecznikiem delegacji do Aleksandra I. Bp Woronicz powołał go w r. 1825 na swego oficjała gen. i wikariusza, którym był do odejścia Woronicza na arcybpstwo warszawskie 1828. Odtąd żył raczej w zaciszu domowym, piastując godność kanclerza i seniora kapituły oraz egzaminatora prosynodalnego. Umarł w Krakowie 11 IV 1845.

Poza działalnością urzędową stał się w Krakowie przez 50 lat swego pobytu postacią popularną po części dzięki swej dobroczynności prywatnej, po części skutkiem działalności literackiej i artystycznej. Gromadził zbiory przyrodnicze i numizmatyczne; kamienicę tzw. dziekańską przy ul. Kanoniczej przyozdobił tablicami epigramatycznymi, uniwersytetowi ofiarował do biblioteki pomnik ks. Józefa Poniatowskiego, odrestaurował i przeniósł do katedry tablicę z dworu biskupiego na Prądniku, rodzinie stawiał w kościołach pomniki.

Prócz pism okolicznościowych ogłosił drukiem 5 kazań, wygłoszonych z różnych okazji. Jako mówca nie przekraczał przeciętnej poprawności.

D. pisał również i ogłaszał utwory w języku łacińskim przeważnie w formie 2–4 stronicowych ulotek. Wyjątek stanowią tylko Subseciva carmina, Kr. 1815, które zawierają 260 epigramatów i drobnych pieśni. W l. 1811 do 1829 ukazywały się inne utwory tego rodzaju, wśród których także jeden francuski. Łacińskie wykazują oczytanie w klasykach, są poprawne, lecz prócz Lessus in obitum Michaelis Sołtyk z r. 1815 nie przemawiają niczym do wyobraźni lub uczucia czytelnika. Sławił w tych epigramach swoich krewnych i znajomych, a zwłaszcza Jacka Przybylskiego (swego przyjaciela), bpa Hołowczyca i Woronicza, Sierakowskiego itd., z osób historycznych ks. Józefa Poniatowskiego, Kościuszkę i przede wszystkim Aleksandra I. Tytuły dokładne druków podaje Estreicher.

 

Acta Actorum Capit. Cath. Crac. 1795–1846; Wywód szlachectwa przed komisją gub. wołyńską z 10 XII 1802, nr 1116; Akta spadkowe Tryb. W. M. Krakowa nr 5/4692 (Archiwum Akt Dawnych w Krakowie); Teki A. Grabowskiego nr 63 i 66 (Archiwum Miejskie Krak.); Łętowski L., Katalog biskupów, prałatów i kanoników krakowskich, Kr. 1852, II, cz. II, s. 213 i III, s. 293; Ordo divini officii dioec. Crac. 1826, 1827; Directorium officii divini 1836–1845; Bąkowski Kl., Kronika krakowska, Kr. 1905–6, I 67, II 40–1, 165; Meciszewski Hil., Historia Rzplitej Krakowskiej, Kr. 1851, s. 130, 153, 268, 320; Tesarczyk A., Rzeczposp. Krakowska, Kr. 1863, s. 55, 75–77, 79, 90; Tomkowicz St., Raciborowice, Kr. 1906, s. 33; Sinko T., Trzej poeci polsko-łacińscy z XIX w., Księga pamiątkowa Un. Lwowskiego, Lw. 1912, II 4–17 oraz Stodwadzieścia lat liter. krak., »Kraków XIX w.«, Kr. 1932, II 59 i Encykl. Polska PAU, wyd. I, t. XXI, s. 177; A. O., Echa napoleońskie krakowskiej Arkadii, »Czas« nr 43 z 27 I 1912.

Wincenty Ogrodziński

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan Emanuel Gilibert

1741-06-21 - 1814-09-02
botanik
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Henryk Strzelecki

1819-07-14 - 1901-07-16
leśnik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.